Bəybala Mirzəyev: 

Müsəlmanların və Netanyahunun seçimi...

Bayden İsraildən niyə üz döndərib?

ABŞ prezidenti Cozef Bayden 7 oktyabrda HƏMAS-ın İsrailə hücumundan sonra başlayan növbəti İsrail-Fələstin savaşının ilk mərhələsində baş nazir Beniamin Netanyahuya və İsrail Müdafiə ordusuna ciddi hərbi-siyasi dəstək versə də, lakin sonradan bu dəstəyi azaltmaq qərarına gəldi. Və hazırda ABŞ prezidentinin Netanyahuya qarşı münasibəti həddindən artıq neqativdir. Bunun bir sıra səbəbləri var.

Başlıca səbəblərdən biri isə Qəzzada misli görünməmiş dağıntılar və qırğınlar törədən İsrailə verilən hərtərəfli dəstəyin C.Baydenin reytinqinə və seçki kampaniyasına kəskin şəkildə mənfi təsir göstərməsidir. Bayden İsrailə dəstəyin davam etdiriləcəyi təqdirdə, prezident seçkilərində ABŞ müsəlmanlarının və bir çox solçu qrupların səslərini itirəcəyini anlayıb.

Baydenin İsrailə qarşı neqativ ovqata köklənməsinə təkan verən amillər sırasında Netanyahunun onun atəşkəs çağırışlarına əməl etməməsi faktı da var. Eləcə də ABŞ prezidentinin Qəzzada aşırı zorakılıqlara yol verilməməsi ilə bağlı verdiyi tövsiyyələr də Netanyahu tərəfindən qulaqardına vurulub. Netanyahu həmçinin konfliktin həll olunması üçün Fələstin dövlətinin yaradılması ilə bağlı Baydenin təklif etdiyi “iki xalq üçün – iki dövlət” planını da qətiyyətlə rədd edir.

Bütün bunlar heç şübhəsiz ki, ABŞ prezidentinin səbr kasasını daşırmaya bilməzdi. Və budur, Ağ Evin başçısı Netanyahunu dayandırmaq üçün hərəkətə keçib. Baydenin İsrailə 17,6 milyard dollar maliyyə yardımı ayrılması ilə bağlı Konqresin irəli sürdüyü qanun layihəsinə veto qoymağa hazırlaşması da onun İsrailin baş nazirinə qarşı həqiqətən də acıqlı olduğunu göstərir.

“Politico” qəzeti isə iddia edir ki, Amerika lideri hətta bu günlərdə Netanyahu haqqında ədəbsiz ifadə işlədərək, onu “lənətə gəlmiş pis adam” adlandırıb.

Hərçənd ki, bu arada Ağ Evin sözçüsü Endryu Beyts “Politico”nun sorğusuna cavab olaraq bildirib ki, “Amerika prezidenti belə bir söz deməyib və deməz”. Lakin Ağ Evin sözçüsünün nə deməsindən asılı olmayaraq hazırda iki ölkə liderləri arasında münasibətlər olduqca soyuq və gərgindir.

Bax belə. Geosiyasi proseslərdə hərdən bu cür sürpriz gəlişmələr və gözlənilməz dəyişikliklər də olur. Bu mənada son vaxtlara qədər İsrailin ənənəvi müttəfiqi və bir nömrəli himayəçisi sayılan ABŞ-ın hazırda tamamilə fərqli siyasət yürütməsi əsla təəccüb doğurmur.

P.S.

Bu arada Rusiya prezidenti Vladimir Putin kimi Netanyahunun da bütün ümidlərini 2024-cü ilin noyabrında ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkilərində Donald Trampın qalib gələcəyinə bağlaması heç də şok sayılmamalıdır. Çünki Yaxın Şərq üzrə mütəxəssis olan fransalı ekspert Stefani Latt Abdallanın da vurğuladığı kimi, “Netanyahu konfliktin həllinə çalışmır, onun üçün əsas şey özünün siyasi həyatda qalmasıdır”. Bu isə yalnız Trampın qalib gələcəyi halda mümkündür. Netanyahudan fərqli olaraq müsəlmanlar isə Trampın seçkilərdə uduzmasını arzulayırlar.